Michael Freeman - Fotografia Studyjna

---

Wstęp

   Studio jest miejscem, w którym obrazy fotograficzne powstają w sposób kontrolowany i zaplanowany. Niejako więc z definicji fotografia studyjna jest przeciwieństwem tych wszystkich rodzajów pracy, w których kamera służy wyłącznie do obserwacji rzeczywistości - fotografii reporterskiej i wszelkiego rodzaju fotografii dokumentacyjnej. W studiu kamera fotograficzna nie jest biernym świadkiem; jest częścią zaplanowanego aktu twórczego, mającego swój początek w świadomośći fotografa. Wszystko to, co dzieje się w studiu, ma tylko jeden wyłącznie cel - stworzenie obrazu fotograficznego.
   Z tego powodu nie tylko metody stosowane w fotografii studyjnej różnią się całkowicie od stosowanych w pozostałych rodzajach fotografii, ale również kryteria oceny takich zdjęć są odmienne. Środki techniczne dostępne obecnie w fotografii studyjnej są imponujące, choć koszt ich jest nieraz znaczny i niemal każdą zaplanowaną wizję można zrealizować na błonie fotograficznej. Wszystko to, co się da wyobrazić, może w zasadzie zostać sfotografowan, poczynając od prostoty martwej natury z tradycji klasycznej po założone kompozycje z żywymi modelami lub technicznie wyrafinowane przykłady surrealizmu.
   Wraz ze swobodą techniczną i twórczą idzie w parze pewna doza odpowiedzialności. Lepszy czy gorszy wynik końcowy jest wyłącznie dziełem fotografa. Fotograf uliczny musi umieć doawać sobie radę z sytuacjami, których nie można kontrolować i musi wyrywać z nich to co ulotne, natomiast fotograf studyjny jest sam całkowicie odpowiedzialny za to, co pojawia się na zdjęciu. Jeśli czegoś brakuje bądź w ostrości obserwacji, bądź w zawartości obrazu, nie ma on niczego na swoje usprawiedliwienie. Ta odpowiedzialność wytwarza u fotografów studyjnych odmienny rodzaj podejścia do pracy. Są zwykle ostrożni, drobiazgowo planują obraz i bardzo przejmują się jakością. W studiu wszelka przypadkowość jest o wiele mniej istotna niż w fotografii reporterskiej i chociaż niektórzy fotografowie świadomie stwarzają sytuacje, w których przypadek może odgrywać rolę - dotyczy to w szczególności fotografii portretowej - to nawet wówczas okoliczności są też starannie zaplanowane. Ten element kontroli jest tak ważny w fotografii studyjnej, że odgrywa większą rolę niż sam wygląd studia. Nie każde studio musi wyglądać tak, jak zwykło się je sobie zazwyczaj wyobrażać: duże przestronne wnętrze z wieloma lamplami i urządzeniami do zawieszania tła.    Wraz ze swobodą techniczną i twórczą idzie w parze pewna doza odpowiedzialności. Lepszy czy gorszy wynik końcowy jest wyłącznie dziełem fotografa. Fotograf uliczny musi umieć doawać sobie radę z sytuacjami, których nie można kontrolować i musi wyrywać z nich to co ulotne, natomiast fotograf studyjny jest sam całkowicie odpowiedzialny za to, co pojawia się na zdjęciu. Jeśli czegoś brakuje bądź w ostrości obserwacji, bądź w zawartości obrazu, nie ma on niczego na swoje usprawiedliwienie. Ta odpowiedzialność wytwarza u fotografów studyjnych odmienny rodzaj podejścia do pracy. Są zwykle ostrożni, drobiazgowo planują obraz i bardzo przejmują się jakością. W studiu wszelka przypadkowość jest o wiele mniej istotna niż w fotografii reporterskiej i chociaż niektórzy fotografowie świadomie stwarzają sytuacje, w których przypadek może odgrywać rolę - dotyczy to w szczególności fotografii portretowej - to nawet wówczas okoliczności są też starannie zaplanowane. Ten element kontroli jest tak ważny w fotografii studyjnej, że odgrywa większą rolę niż sam wygląd studia. Nie każde studio musi wyglądać tak, jak zwykło się je sobie zazwyczaj wyobrażać: duże przestronne wnętrze z wieloma lamplami i urządzeniami do zawieszania tła. Tymczasowe urządzenia zbudowane choćby na jeden dzień na miejscu, w którym są wykonywane zdjęcia, mają wszystkie cechy właściwego studia. Jeśli tylko istnieje ostateczna doza kontroli, to nawet w plenerze można rozwiązywać te same problemy i stosować podobne metody co w studiu. Opis studia, posługujący się tylko jego wyglądem, jest równie niedoskonały, jak opis sztuki kucharskiej posługujący się wyłącznie wyglądem pomieszczenia kuchennego. Intencją książki jest opisanie "smaku końcowego" działań fotografa.
   Pojęcie fotografii studyjnej jest szersze od opisu samego studia również w znaczeniu bardziej wewnętrznym. W dużej częsci współczesnej pracy studyjnej wykorzystuje się techniki ciemniowe i inne techniki stosowane w dalszych etapach obrazu. Tak jest zwłaszcza w przypadku efektów specjalnych, kiedy naświetlanie jest tak zaplanowane, by w pełni wykorzystać możliwośći retuszu i składania obrazów; nie sposób jednoznacznie stwierdzić, kiedy kończy się fotografia studyjna, a zaczyna etap dalszy. Znajomość tych technik jest także częścią repertuaru niezbędnych umiejętności fotografa studyjnego.

Powrót do listy książek